Η Μονή Αρκαδίου είναι ιστορική Μονή στην περιοχή της Κοινότητας Αμνάτου του Δήμου και της τέως Επαρχίας Ρεθύμνης στην Περιφερειακή Ενότητα Ρεθύμνης της Κρήτης. Η πρώτη μορφή της μονής πιθανολογείται ότι οικοδομήθηκε είτε κατά την περίοδο 961 με 1014, είτε στα πρώτα χρόνια της.
Η συνεχής και ακατάπαυστη παρουσία οκτώ αιώνων της Μονής στη ζωή του νησιού της Κρήτης αποτελεί αναπόσπαστο κομμάτι της ιστορίας της.
Το πολύπλευρο έργο της Μονής ξεδιπλώνεται στο διάβα των αιώνων. Από πηγές γνωρίζουμε ότι η Μονή υπήρξε κέντρο παιδείας και αντιγραφής χειρογράφων. Τα δε εργαστήρια παραγωγής χρυσοκεντημάτων κατά το 17ο και 18ο αιώνα θάμπωσαν τον κόσμο.
Οι αγώνες της Μονής ενάντια στους κατακτητές ενέπνευσαν. Οι θυσίες των ανθρώπων που έζησαν και πέθαναν εκεί συγκίνησαν και παραδειγμάτισαν.
Η κατάληψη της Κρήτης από τους Τούρκους γίνεται τη στιγμή που η Μονή Αρκαδίου βρίσκεται σε άνθηση.
Κατά την επανάσταση του 1821 οι μοναχοί συμμετέχουν και πρωτοστατούν στα γεγονότα.Η πρώτη καταστροφή έρχεται. Τότε λεηλατείται και αναγκαστικά εγκαταλείπεται από τους μοναχούς για ένα μικρό διάστημα. Πολύ σύντομα επιστρέφουν.
Η ιστορία θέλει τη Μονή Αρκαδίου να ιδρύεται γύρω στον 11ο μΧ αιώνα από έναν μοναχό με το όνομα Αρκάδιος. Αρχικά ήταν αφιερωμένη στον Άγιο Κωνσταντίνο και την Αγία Ελένη αλλά το μικρό εκκλησάκι, στη μέση του οροπεδίου που είχε αρχικά χτιστεί με τα λίγα κελιά γύρω του αντικαταστάθηκε από ένα μεγαλοπρεπή δίκλιτο ναό το 1587 όπως μαρτυρά ανάγλυφη επιγραφή στη βάση του καμπαναριού. Μέχρι το έτος 1600 μ. Χ. είχε ολοκληρωθεί η κατασκευή όλου του κάστρου-μοναστηριού που βλέπουμε μέχρι σήμερα με ελάχιστες αλλαγές μέσα στη διάρκεια των χρόνων.
Η Μονή Αρκαδίου έγινε γνωστή στις διάφορες περιόδους της ζωής της για διαφορετικά γεγονότα κάθε φορά. Το 17ο αιώνα υπήρξε ένα πολύ γνωστό κέντρο αντιγραφής χειρογράφων, δραστηριότητα η οποία απέδιδε αρκετά έσοδα στους μοναχούς της Μονής. Αρκετά από αυτά τα χειρόγραφα βρίσκονται να διατηρούνται μέχρι σήμερα και κάποια είναι επίσης εκτεθειμένα στο σημερινό της Μουσείο.
Και ενώ το το 17ο αιώνα λειτουργούσε όπως είπαμε, τον 18ο αιώνα λειτούργησε ως εργαστήρι χρυσοκεντητικής που βρήκε τους μοναχούς της να κεντούν εκκλησιαστικά και ιερατικά υφάσματα και άμφια με δύσκολες βελονιές και σκληρές χρυσοκλωστές και ασημοκλωστές και να τα πωλούν σε εκκλησίες και μοναστήρια ανά τον κόσμο για να εξασφαλίσουν έσοδα. Πολλά από αυτά εκτίθενται στο σημερινό Μουσείο της Μονής. Όμως το πιο λαμπρό γεγονός που δόξασε την ιστορική Μονή είναι η αντίστασή της στους Οθωμανούς κατακτητές που το 1866. Στο ξεκίνημα της Κρητικής Επανάστασης εναντίον του Οθωμανικού επεκτατισμού βρέθηκε να έχει στα τείχη της κλεισμένους 964 πολεμιστές και χωρικούς από τα γύρω χωριά, στην προσπάθειά τους να γλιτώσουν αλλά και παράλληλα να εναντιωθούν στην τυραννία που υπέμεναν όλα τα χρόνια της Οθωμανικής κατοχής.
Η διήμερη πολιορκία, βρήκε τους Κρήτες να αγωνίζονται, όχι άδικα, εναντίον των Οθωμανών και παρά το γεγονός της θυσίας τους στα κελιά, στην αυλή ή ακόμα και στην πυριτιδαποθήκη που έβαλε τέλος στη ζωή τους ήταν ένα ηχηρό ξεκίνημα αφύπνισης των λαών της Ευρώπης για τα δεινά των Κρητικών από τους κατακτητές. Όρισε και προσδιόρισε το σθένος και το κουράγιο των Ελλήνων ενάντια στην αδικία και στην παράνομη κατοχή του τόπου τους.
Μια αναπαράσταση που έχει τοποθετηθεί στην πυριτιδαποθήκη (αντίγραφο πίνακα του Βρυζάκη που βρίσκεται στην Εθνική Πινακοθήκη) προσδίδει στο ακέραιο το νόημα και την ιδέα για την οποία πολέμησαν οι έγκλειστοι Κρητικοί στη Μονή Αρκαδίου. Η ευλογία του Ηγουμένου Γαβριήλ και η έναρξη του αγώνα για να σώσουν την πίστη και τα ιδανικά τους βρίσκει τους πολιορκημένους γύρω του να αγωνιούν, να υποφέρουν, να ελπίζουν, να αγωνίζονται, να θυσιάζονται και να προσδοκούν μετά από τη θυσία τους την Ανάστασή τους στην αιωνιότητα, δαφνοστεφανωμένη να την φέρνουν άγγελοι από τον ουρανό.
Εορτές της Μονής Το μοναστήρι πανηγυρίζει
Στις 21 Μαΐου, όπου γιορτάζει το δεξιό κλίτος του Καθολικού που είναι αφιερωμένο στους Αγίους Ισαποστόλους Κωνσταντίνο και Ελένη.
Στις 6 Αυγούστου, όπου γιορτάζει το αριστερό κλίτος του Καθολικού που είναι αφιερωμένο στη Μεταμόρφωση του Σωτήρα Χριστού.
Στις 8 Νοεμβρίου (των Αρχαγγέλων Μιχαήλ και Γαβριήλ), όπου γιορτάζεται πάνδημα το Ολοκαύτωμα της Ιεράς Μονής Αρκαδίου που έγινε το 1866, προκειμένου να μην πέσουν στα χέρια των Τούρκων πολιορκητών οι ήρωες που το υπερασπίζονταν έδωσαν φωτιά στην πυριτιδαποθήκη και ανατινάχτηκαν.
Ωράριο Επισκέψεων Δείτε παρακάτω το ωράριο επισκέψεων της Μονής.
Σεπτέβριο από τις 09:00 εώς τις 19:00
Οκτώβριο από τις 09:00 εώς τις 18:00
Νοέμβριο από τις 09:00 εώς τις 17:00
Μάρτιο από τις 09:00 εώς τις 18:00
Απρίλιο – Μάϊο από τις 09:00 εώς τις 19:00
Ιούνιο – Ιούλιο – Αύγουστο από τις 09:00 εώς τις 20:00
Το παραπάνω ωράριο ισχύει καθημερινά, από Δευτέρα έως και Κυριακή.
Από τον Απρίλιο έως και τον Οκτώβριο το Μουσείο και η είσοδος της Μονής λειτουργεί καθημερινά.
Τις Κυριακές και τις αργίες το Μουσείο ανοίγει μετά το πέρας της Θ. Λειτουργίας.
Στο μοναστήρι τελούνται καθημερινά οι ιερές ακολουθίες σύμφωνα με το ορθόδοξο εκκλησιαστικό τυπικό. Η πρωϊνή ακολουθία τελείται στις 06:00 π.μ. και η απογευματινή στις 05:00 μ.μ.
